Page 25 - Yavuzlar Eğitim Kurumları - Okuloji Dergisi Mayıs Sayısı

Kara Delikler “Kara/Karanlık” ise, Bilimciler Bunların Var Olduklarını
Nasıl Biliyorlar?

Işığı kara deliğin merkezine doğru çeken çok büyük bir çekim gücüne sahip
olmalarından kaynaklı olarak kara delikler, görülemezler. Fakat bilimciler,
kara deliklerin etrafındaki yıldızlara ve gazlara uygulanan güçlü çekim
kuvvetinin etkilerini görebiliyorlar. Eğer bir yıldız, uzayda belli bir noktada
dönüyorsa bilimciler yıldızların bir kara delik etrafında dönüp dönmediğini
yıldızın hareketinden anlayabiliyorlar. Bir yıldız ve kara delik birbirlerine çok
yakın dönüyorsa, yüksek enerjili bir ışık ortaya çıkıyor. Bilimsel aygıtlar
oluşan bu yüksek enerjili ışığı saptayabiliyor.
Dünya’yı Bir Kara Delik Yok Edebilir Mi?

Kara delikler evrende başıboş dolaşmaz ve gezegenleri rastgele yutmaz. Kara
delikler de uzaydaki diğer nesneler gibi çekim yasalarını takip eder. Dünya’yı
etkilemesi için bir kara deliğin yörüngesi Güneş sistemine çok yakın olmalıdır
ki bu durum pek muhtemel değildir.

Kara Delik Nasıl Görüntülendi?
M87 Galaksisi’nde yer aldığı belirtilen kara delik, Event Horizon Teleskopu
adı verilen dünya üzerinde Hawaii, Meksika, Şili, Antarktika ve Amerika’ya
konumlandırılmış 8 teleskobun ağ üzerinden birbirlerine bağlanmasıyla
görüntülendi. 20 ülkeden 200’ün üzerinde bilim insanı katkıda bulundu.

Çapı Dünya’nın 3 milyon katı Güneş’in 6.5 milyar katı kütleye sahip
Dünya’ya 55 milyon ışık yılı uzaklıkta.

NASA'nın kara delik fotoğrafını çeken ekipte 'Özel' bir Türk

EHT (Event Horizon Teleskopu) Bilim Konseyi Üyesi ve Arizona
Üniversitesinde astronomi ve astrofizik profesörü olan Feryal Özel, kara
deliğin gölgesinin büyüklüğünü ölçme ve Albert Einstein’ın görelilik teorisinin
öngörülerini EHT gözlemleriyle karşılaştırmakla görevlendirilen Modelleme
ve Analiz Çalışma Grubu’nu yönetti. Projede 20 yıldır görev aldığını aktaran
Feryal Özel, “Bu tatlı anı yaşamak çok uzun zaman aldı” dedi.